Jakość powietrza w Gorlicach jest ściśle związana z ukształtowaniem terenu. Gorlice leży w kotlinie lub obniżeniu górskim, gdzie zimą regularnie dochodzi do inwersji termicznej — zimne, gęste powietrze spływa ku dnie doliny i zatrzymuje zanieczyszczenia przy ziemi zamiast unosić je w górę. To zjawisko sprawia, że miasto regularnie notuje jedne z najwyższych stężeń PM2.5 i PM10 w Polsce, a epizody smogowe potrafią trwać kilka dni bez przerwy podczas bezwietrznych mrozów.
W sezonie grzewczym (październik–marzec) głównym źródłem smogu jest spalanie węgla kamiennego, węgla brunatnego i drewna w domowych kotłach i kominkach. Przy bezwietrznej pogodzie stężenia PM2.5 potrafią przekraczać 100 µg/m³ na dobę — ponad sześciokrotnie powyżej normy WHO wynoszącej 15 µg/m³/dobę i ponad trzykrotnie powyżej polskiej normy 25 µg/m³/dobę. Dane historyczne GIOŚ wskazują, że kotliny sudeckie i karpackie w województwach małopolskim, śląskim i dolnośląskim należą do obszarów z najwyższą w Unii Europejskiej liczbą dni z przekroczonymi normami PM2.5.
Gorlice jest objęty uchwałą antysmogową województwa małopolskie, która zakazuje używania paliw złej jakości i najstarszych kotłów bezklasowych. Mimo stopniowej poprawy — związanej z wymianą pieców w ramach programów Czyste Powietrze i Stop Smog — proces modernizacji systemu ogrzewania trwa. W najbliższych latach stężenia powinny systematycznie maleć wraz ze wzrostem liczby wymienionych kotłów.
Przy indeksie Zły lub Bardzo zły warto skrócić czas na zewnątrz, przełożyć intensywny trening i zamknąć okna. Oczyszczacz powietrza z certyfikowanym filtrem HEPA H13 skutecznie redukuje stężenia PM2.5 wewnątrz mieszkania nawet o 80–90% — jest to szczególnie ważne dla dzieci, kobiet w ciąży i osób z astmą, POChP lub chorobami układu krążenia. Przy dłuższych epizodach smogowych zaleca się też zwiększenie nawodnienia i ograniczenie palenia w kominku.
Jakość powietrza w Gorlicach monitoruje sieć stacji pomiarowych GIOŚ. Na tej stronie prezentujemy Polski Indeks Jakości Powietrza w czasie rzeczywistym — zaktualizowany co godzinę — wraz z wykresem PM2.5 z ostatnich 24 godzin oraz bieżącymi stężeniami PM10, dwutlenku azotu (NO₂), dwutlenku siarki (SO₂) i ozonu (O₃). Sprawdź aktualny stan przed wyjściem z domu, szczególnie rano i wieczorem, gdy stężenia są najwyższe.
Dane mają charakter informacyjny i nie stanowią porady medycznej. W razie objawów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem. Źródłem pomiarów jest oficjalne API GIOŚ — Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska; SmogAlert.pl nie zastępuje komunikatów urzędowych ani prognoz medycznych.